Туранхай Багшийн Бүдүүн Анги

Туранхай Багшийн Бүдүүн Анги

Туранхай багшийн бүдүүн анги нэг бүрэн цугларав. Бүдүүн ангийн бүдүүн даргыг огцруулах бүдүүн асуудал тэдэнд гарсан аж. Бүдүүн бүр бүдүүн үг хэлэв. 

Нэг бүдүүн босож, хойд туйлд эрэгчин пингвин тэсгэм өвөлд дэгдээхийгээ хэрхэн өсгөдөг талаар ихэд мэдэмгийрхэн ярьж эхэлснээ, яриандаа уярч, эцэстээ пингвинийг ихэд өрөвдөж байгаагаа илэрхийлэн ихэр татан чангаар “ийн, ийн,  ийн” хашхирч уйлахад нь түүний яриа нэг өндөрлөв. Энэ бүдүүний “ийн, ийн, ийн” гэж элдэвлэхийг  ажиглаж зогссон туранхай багш “Асуудлаа ярь, асуултад хариул, бүдүүн ээ” гэж ихэд чимээгүйхэн дотроо бувтнан суух. 

Тун удалгүй бас нэг бүдүүн босож ярьж эхлэв. Тэр бүдүүн “Урд туйлд нар баруун зүгээс манддаг” гэж хийрхэж эхэлснээ,  хийрхэл нь хэрээсээ хэтэрч, сүүлдээ, нүд нь бүлтгэнэж, гар нь салбаганаж, бие нь дагжиж, хөл нь сарвалзаж, хоолой нь чичрэн, толгой нь эргэн ухаан алдан газарт “пид” хийж унахад нь түүний яриа нэг өндөрлөв. Энэ бүдүүний ингэж хийрхэхийг  харж харамсаж   байсан туранхай багш “Асуултад хариул, асуудлаа ярь, бүдүүн ээ” гэж өөртөө чимээгүйхэн тун гунигтай шивнэн суух.

Өөр нэг бүдүүн өрвөлзөн сөрвөлзөж эхлэв. Тэр бүдүүн “Улаан нүдэн гаригийн увайгүй нийгэмд ардчилал заана, ардчилсан улс болгоно, өөрөө анхны ерөнхийлөгч болно”  гэж ихэд сүржигнэн ярьснаа, сүржигнэл нь хяналтаас гарч, сүүлдээ,  “түүнээс өөр бүдүүн  Улаан нүдэн гаригийн анхны ерөнхийлөгч байх ёсгүй” гэж хөөрөн дэргэдэх бүдүүнтэйгээ тэмцэлдэн, эцэстээ, нэг бүдүүнд “нам” цохиулснаар түүний яриа нэг өндөрлөв. Энэ бүдүүний “нам” цохиултлаа сүржигнэхийг харамсалтайгаар харуулдаж байсан туранхай багш “Асуудлаа ярь, асуултад хариул, бүдүүн ээ” гэж тун чимээгүй өөртөө хэлж суух.   

Бас удалгүй бүдүүн ангийн бүдүүн эмэгтэй босож бүдүүн ярьж эхлэв. Тэр бүдүүн “Голливудын нэгэн алдарт одод дурласан, түүнтэйгээ гэрлэнэ”  гэж бүдүүн ярьж эхэлснээ, сүүлдээ, “Түүний дурласан тэр одод бүдүүн ангийн бас нэг бүдүүн бас дурласан байна” гэж гомдлон, тэд хоорондоо “хэн нь илүү хөөрхөн, хэн нь тэр одод дурлах ёстой, хэн нь түүнтэй хэзээ гэрлэх ёстой  гэх зэргээр хэлэх хэлэхгүйгээр бие биеэ хэлсээр, дайрсаар, хоёулаа хэрүүлдээ багтран унаснаар тэдний яриа нэг өндөрлөв. Бүдүүн эмэгтэйн багтартлаа балаартаж байхыг ажиглаж зогссон туранхай багш “Асуултад хариул, асуудлаа ярь, бүдүүн ээ” гэж тун болгоомжтой хэлж, халаглан суух. 

Ээлж дараалан босож, ээлж дараалан балаартаж, эцэстээ, ээлж дараалан ийнхүү бүтэлгүйтэж буй бүдүүн ангийнхны ааш араншин, зан авир, үг хэл, мэдлэг боловсрол, ёс зүй, ёс суртахуун, асуудлаа мартагддаг, асуултад хариулдаггүй байдлыг нэг бүрчлэн чимээгүйхэн харж, дүгнэн харамсан суусан туранхай багш  “Асуудлаа ярьж сур, асуултад хариулж сур” гэж өөрөө өөртөө чимээгүй шивнэсээр өрөөнөөс гарч, бүдүүн-үүдийг бүрмөсөн орхин  “Асуудлыг ярьж, асуултад хариулдаг” нарийн ангийг сонгож оров. 

Туранхай багш нарийн ангийг ийнхүү тоож ороход  нарийн ангийнхан, харин, яг нарийн шиг асуудлыг нарийн ярьж, асуултад нарийн хариулж байв. Үүнийг ажигласан туранхай багш “Ашгүй дээ, асуудал ярьж байна. Асуултад хариулж байна” гэж бахдан баярлан тэнд, удаан, зогсох.

Ц.Лувсандорж

2016 оны 6 дугаар сарын 3-ны өдөр

Багш үйлчлэгч биш

Багш үйлчлэгч биш

Багш үйлчлэгч биш. Учир нь, эрдэм ухааныг багшаа үйлчлэгч гэж үзэж байж олж үл чадна. Эрдэм ухааныг багшаа дээдэлж хүндэтгэж байж олддог. Шавь бэлэн болоход багш бэлэн байдаг. Бэлэн биш шавьд багш хичээж үйлчлээд нэмэргүй. Тэгэхээр, багш үйлчлэгч гэдэг энэ үзэл хорлон сүйтгэх бодлого юм. Багшийн ядуурлын эх шалтгаан үүнд л байдаг.

Яам энэ хугацаанд багшийг үйлчлэгч болгож хуульчилсан  нь мунхаглал байсан. Багш үйлчлэгч биш. Манай соёлоор бол бүр ч биш. Иймд яаманд байгаа багшийн төлөө биш дарга нар энэ гуулин хууль, хортой шийдвэрээ нэн даруй өөрчилж засах хэрэгтэй.

Багш эх мэргэжил. Багш их мэргэжил. Ийм өөр мэргэжил байдаггүй. Иймд багш төрийн тусгай албан хаагч байна. Багш үйлчлэгч гэдгийг багш төрийн жинхэнэ албан хаагч, цаашилбал,тусгай албан хаагч гэж хуульчлах хэрэгтэй.

Эсвэл багшийг мэдрэх мэдлэг, боловсролтой мэргэжилтэн, дарга, сайдаар яамаа бид бүрдүүлэх шаардлагатай болж эхэлнэ.

Ц.Лувсандорж

2017 оны 8 дугаар сарын 12-ны өдөр 

Багш нарын YЭ одох уу, орших уу?

 Багш нарын YЭ одох уу, орших уу?

Багш нарын ҮЭ эсвэл одох ёстой. Оршихыг хүсвэл багш нарын төлөө өнөөдрөөс эхлээд ажиллах ёстой.

Үйлдвэрчний эвлэл яг коммунизмын үеийнхээ сэтгэлгээ, хандлагатай байсаар өнгөрсөн 27 жилийг өнгөрөөсөн. Эрх ашгийг нь хамгаалах багш ядуу тарчгийн туйлд хүрсэн байхад ҮЭ эвлэл багш нараас хүчээр татвар яваад хээв нэг сууж байх.

Багшийн нарын төлөө ажилладаггүй ҮЭ-д татвар төлж тэднийг бас нэг тэжээвэр болгож байлгах хэрэг байхгүй.

ҮЭ өнөөдрөөс эхлээд нэг зүйл сайн тунгаах хэрэгтэй. Багшийнхаа эрх ашгийг хамгаалах уу, эсвэл тарах уу?

Тарах эсэх нь ҮЭ-ийн гэх ажил хийдэггүй тэжээврүүдээс бага хамааралтай. Харин тэдэнд татвар төлдөг багш нараас шууд хамааралтай. Багш нар ҮЭ -д татвар төлөхөө л болчих. Тэгэхэд тэр байхгүй болчихно.

Багш нараа ийм ядуу, тарчиг байдал ортол, тэдний ингэж тэмцэхэд хүртэл хүнд байдал оруулсан Багш нарын ҮЭ одох ёстой. Эсвэл тэд багш нараас уучлал гуйж нүглээ наминчлалаад өнөөдрөөс эхлэн багш нарынхаа төлөө ажиллаж эхлэ.

Багш нарын ҮЭ-д ийм зам үлдсэн.

Ц.Лувсандорж

2017 оны 8 дугаар сарын 12-ны өдөр 

Эвт шаазгай лугаа шаагилд. Монгол нутгаар шаагилд.

                   Эвт шаазгай лугаа шаагилд, Монгол нутгаар шаагилд

Багш нар мэргэжлийн нэг бүл тул нэг бүхэл, бүтэн цул болох хэрэгтэй. Бүхэл хэсгийнхээ нийлбэрээс их. Тэгэхээр бүхэл, цул болох хэрэгтэй. Тэгэхэд гайхамшигт хүчийг мэдрэх болно. Энэ хүчээр монгол зөв хөгжлийн замд хүрэх болно. 

Эсрэг нь өнөөгийн байдал. Багшийн ядуу, тарчиг байдал. Долидоо байдал. Багшаар овоглосон овжин түмэн байгууллага. Довоо шарлуулсан олон тусгай холбоо. Шагналд донтсон хүн сүрэг. Боловсролын дампуурал. Залуусын ажилгүйдэл, ядуурал, мунхаглал. Нийгмийн энэ шалдар булдар байдал. 

Иймд  нийгмийн манлай, сэхээтэн хэсэг багш нар сэр, цул бүхэл,бүхэл цул болж нэгс. Монголчууд ингэж бүхэлжихийн хүчийг  "эвт шаазгай буга барина" гэдэг.

Шаазгайг энд тэнд шаагилдуулж ганц ганцаар нь балбах сонирхол их бий. Багш  ард шаазгай уг нь биш, харин сэхээтэн шаазгай тул тэдний тэр сонирхлыг мэдэрч,сөрж, эвлэрч, цул  болж шаагилд. Эвлэрч нэгдэхийн үлгэр болж шаагилд.

Эвт шаазгай буга барина. Эвгүй шаазгай бугад, харин, бариулна. Иймд багш нар шаагилд. Эвт шаазгай лугаа шаагилд. Монгол нутгаар шаагилд.

Ц.Лувсандорж

2017 оны 8 дугаар сарын 11-ний өдөр

Тарган "би" дарга, туранхай "та" багш

Тарган "би" дарга, туранхай "та" багш


Өнгөрсөн 27 жилд багшийн цалинг 10 дахин бууруулсан мөртлөө одоогийн тэр мэт хийрхэгч даргынх нь одоогийн багш нарынхаас 5 дахинаас хол давсан их, тэр үеийн даргынхаас энэ хийрхэгчийнх 50 дахин илүү болсон байх. Тэр үед боловсрол тун дэвжсэн бол энэ үед тэр нэн доройтсон. Тэр үед багш сэхээтэн, соён гэгээрүүлэгч байсан бол одоо тэр  ард болжээ.

Хоолондоо цадаагүй, олигтой хувцас өмсөж үзээгүй, гэр орон авч яваагүй, олигтой сураагүй, товчхон хэлбэл, нийгмийн төвд биш захад орхигдсон хүмүүст төрийн эрх мэдлийг гэнэт өгөхийн гамшгийг өнгөрсөн жилүүдэд энэ улс амслаа, ядуурсан түмэн олон үүний гэрч боллоо.
 
"Би, би, би". "Би л авна, би авна". "Би баяжина", "Би мундаг". "Би, би, би" гэж хийрхсээр, "Би"-гээр өвчилсөөр, ядуусын тархийг угаасаар, хошгоруулсаар эцэстээ ямар ч ажилд очлоо ч "би"-гээс өөр зүйл хийдэггүй байсаар энэ насаа "би" өвчинтэйгээ хамт илээдэг намчин гэх тарган даргын "би" сүрэгтэй болчихсон байна, энэ улс. Өрөөлийг золиослож өөрийгөө таргуулдаг тарган "би" даргатай,  өөрийгөө золиослож  өрөөлийг өргөдөг  туранхай  "ард" багш болсон байна, энэ улс.

Тарган "би" дарга, туранхай "та" багш. Энэ хорон, ховдог, шунахай энэ үйлийн дүнд  улс дампуурсан, ард ядуурсан, залуус мунхаглалд автсан байна.

Тээр цагт эх мэргэжил, их мэргэжлийг тээгч байсан энэ цагийн  ард багшийн амьдрал нэн ядуу тарчиг. Эх мэргэжилгүй, их мэргэжилгүй энэ нийгмийн байдал  нэг л шалдар булдар....

Ц.Лувсандорж

2017 оны 8 дугаар сарын 11-ний өдөр

Хоёр сагсгар

                               Мурих бичгийг сурах бичиг гэх
                               Хоёрын тоог  оюутан гэх

                               Буруу бодлогыг  цэцэн  гэх

                               Бүтэлгүй нэгэнг удирдагч гэх

                               Намчинг номчин гэх болтлоо дордсон боловсролын салбарт 

                               ийм сагсгар хоёр биш харин олоон бий.  

                               Сагсгар сагсалцахын хор нөлөөг найман мөрөөр "Хоёр сагсгар"-т

                               хэлэх гэж оролдов.

  

  

            Хоёр сагсгар 

Арга зүй үгүй агуулга үнэгүй

Агуулга үгүй аргазүй цэнэгүй

Цэнэгүй аргазүй нэг сагсгар

Үнэгүй  агуулга  бас сагсгар 

Хоёр сагсгар сагсалцахад

Хоосон хийрхэл цутгагдана.

Хоёрын тоо элбэгшинэ.

Худал, хуурмаг цэнэлэгдэнэ.

Ц.Лувсандорж 

2017 оны 7 дугаар сар 20-ны өдөр

Ардчилал ийм байж болох уу?

Ардчилал ийм байж болох уу?

Монгол төрийн тав дахь тэргүүнийг сонгох сонгуулийн хоёр дахь шатны санал хураалтад эрүүл сэтгэлгээний хуулиар сонголтын лав л дөрвөн хувилбар байв.

     A. Саналаа өгөхгүй сонголт

     B. Цагаан хуудас сонголт

     C. АН-ын нэр дэвшигчийг сонгох сонголт

     D. МАН-ын нэр дэвшигчийг сонгох сонголт 

СЕХ-ийн хорооноос 2017 оны 7 дугаар сарын 9-ний өдөр  гаргасан санал хураалтын дүнгийн өгөгдлийг ашиглан нийт 1990797 сонгогчдын тоонд дээрх дөрвөн хувилбарын эзлэх хувийг  тооцвол: 

       A.  Саналаа өгөхгүй сонголт (783010 хүн буюу 39%)

 B. Цагаан хуудас сонголт  (99494 хүн буюу  5%)

       C. АН-ын нэр дэвшигчийг сонгох сонголт (611226 хүн буюу 31%)

        D. МАН-ын нэр дэвшигчийг сонгох сонголт (497067 хүн буюу 25%)

 Энэ сонгуулийн, сонгуулийн хуулин ялагчийг шууд болон шууд бусаар дэмжээгүй саналын тоо, өөрөөр хэлбэл, үлдсэн гурван хувилбарыг сонгосон хүний тоо (1379571)-г түүнийг дэмжсэн  хүний тоо (611226)-д  харьцуулбал 2,26  л байна.  Дэмжээгүй нь хамаагүй их байна.  Бас сонгуульд оролцоогүй, саналаа өгөөгүй хүний тооны бүхэлд эзлэх хувь нь үлдсэн хувилбарынхаас  харьцангуй их байна. 

Ардчиллыг төлөөллийн засаглал гэх нь бий. Бас олонхийн засаг гэх ч нь бий. Тэгвэл дээр хялбар тооцооноос харахад манайд ардчилал цөөнхийг олонхи, олонхийг цөөн болгочихоод, цөөнхөөр засаглалаад байгаа юм биш биз дээ. Хууль нь гууль болчихсон юм биш  биз. Эсвэл ардчилал математик үндэстэй биш, харин марзан язгууртай юм уу?

Ийм ардчилал байж болох уу?  Ардчилал ийм байж болох уу?

Ц.Лувсандорж

2017 оны 7 дугаар сар 9-ны өдөр

http://undesniibolovsrol.blogspot.com/2017/07/normal-0-false-false-false-en-us-x-none.html